Gönderi içeriğim

--- Sayfa 1 ---

Psikolojik Danışmada Gizlilik ve Mahremiyet ve Mesleki Sorumluluk. Çağla Avcil, Damla Polat, Ezgi Belveren, Afra Nur Kökten.

--- Sayfa 2 ---

Gizlilik nedir? Mahremiyet nedir? Gizliliğin etik ve yasal temeli, gizlilik ve mahremiyetin farkı, örnek vakalar, kayıt tutma ve veri saklama, aydınlatılmış onam süreci, gizliliğin sınırları, mahremiyetin korunması, dijital danışmada gizlilik.

--- Sayfa 3 ---

Uygulama ve hesap verebilirlik, etik karar verme sorumluluğu, çoklu ilişkiler, etik ilkeler, PDR’de yasal ilkeler, vaka örnekleri, PDR’de temel yasal ve etik ilkeler, başlıca sorumluluk alanları, konsültasyon ve süpervizyon, belgeleme sorumluluğu, PDR’de mesleki sorumluluk, genel değerlendirme.

--- Sayfa 4 ---

Psikolojik danışmada etik ilkeler, danışanın haklarını koruyan ve danışma sürecinin güvenli, saygılı, profesyonel yürütülmesini sağlayan kurallardır. Bu ilkeler danışmanın mesleki sınırlarını belirler ve danışanın iyilik hâlini gözetir. Zarar vermeme, yararlılık, adalet, dürüstlük, mesleki yeterlik, gizlilik ve mahremiyet temel değerlerdir. Danışan–danışman güven ilişkisinin temelini gizlilik ve mahremiyet oluşturur.

--- Sayfa 5 ---

Gizlilik, psikolojik danışmanın danışma sürecinde elde ettiği tüm bilgileri koruma sorumluluğudur. Danışanın sözlü ifadeleri, kişisel bilgileri, kayıtları, test sonuçları ve görüşme notları gizlilik kapsamındadır ve danışanın izni olmadan paylaşılmaz. Mahremiyet ise bireyin kişisel yaşamı üzerindeki kontrol hakkıdır; danışan hangi bilgiyi paylaşacağına kendisi karar verir. Mahremiyet danışanın hakkı, gizlilik danışmanın sorumluluğudur.

--- Sayfa 6 ---

Mahremiyet, danışana ait özel yaşam alanıdır; danışan sınırları belirler. Gizlilik ise danışmanın danışana ait bilgileri koruma yükümlülüğüdür. Mahremiyet danışanın hakkı, gizlilik danışmanın sorumluluğudur.

--- Sayfa 7 ---

Psikolojik danışmanlar danışan bilgilerinin korunmasıyla ilgili yasal sorumluluk taşırlar. Kayıtların saklanması, üçüncü kişilere bilgi aktarımı ve raporlama süreçleri yasal düzenlemelerle belirlenmiştir. Etik temeller: danışanın güvenini korumak, güvenli ortam yaratmak, danışanın zarar görmesini engellemek, profesyonel standartlara uygun davranmak.

--- Sayfa 8 ---

Gizlilik mutlak değildir. Aşağıdaki durumlarda ihlal edilebilir: danışanın kendine zarar verme riski, başkalarına zarar verme olasılığı, çocuk istismarı/ihmali şüphesi, mahkeme kararı, bulaşıcı hastalık bildirimi yükümlülüğü, danışanın açık onamı. Bu hâllerde yalnızca gerekli minimum bilgi paylaşılmalı ve danışan bilgilendirilmelidir.

--- Sayfa 9 ---

Aydınlatılmış onam, danışanın danışma süreci hakkında tüm bilgileri alarak rıza vermesidir. Süreçte danışma amacı, yöntemler, danışmanın yetkinliği, gizlilik ve sınırları, haklar ve sorumluluklar, kayıt tutma ve ücret–iptal bilgileri açıklanır. Danışan anladığını belirttikten sonra onam verir.

--- Sayfa 10 ---

Dijital danışma, çevrim içi araçlarla yapılan psikolojik danışmadır ve gizlilik riskleri yüksektir. Dijital gizlilik ilkeleri: verilerin şifrelenmesi, danışanın özel ortamda bulunması, kimlik doğrulama yapılması, cihaz güvenliği sağlanması.

--- Sayfa 11 ---

Dijital danışmada etik sorumluluklar: kullanılan platformların güvenlik düzeyinin açıklanması, oturumların izinsiz kaydedilmemesi, danışan verilerinin üçüncü taraflarla paylaşılmaması, veri ihlali hâlinde danışanın bilgilendirilmesi.

--- Sayfa 12 ---

Kayıt tutmanın amacı danışma sürecini izlemek, etik ve yasal sorumlulukları yerine getirmek, gerektiğinde denetim sağlamaktır. Kayıt türleri: oturum notları, değerlendirme formları, iletişim kayıtları, aydınlatılmış onam formları.

--- Sayfa 13 ---

Veri saklama ilkeleri: gizlilik, güvenlik, saklama süresi (5–20 yıl), süresi dolan kayıtların güvenle imhası. Dijital veri saklama: güvenilir ve şifreli bulut depolama, verilerin profesyonel cihazlarda saklanması.

--- Sayfa 14 ---

Mahremiyetin kapsamı: danışanın kişisel alanı, duyguları, düşünceleri, davranışları ve özel bilgileridir. Mahremiyetin korunması için danışman görüşme ortamının gizliliğini sağlamalı, bilgileri izinsiz paylaşmamalı, sınırları gözetmeli, çifte ilişkilerden kaçınmalıdır.

--- Sayfa 15 ---

Vaka 1: Dijital danışmada gizlilik ihlali—WhatsApp mesajı aile yanında dinleniyor. Çözüm: güvenli platform kullanmak.
Vaka 2: Ergen danışan intihar riski dile getiriyor. Çözüm: gizlilik sınırları gereği aile/kurum bilgilendirilir.

--- Sayfa 16 ---

Sonuç: Gizlilik ve mahremiyet psikolojik danışmanın temel etik ilkelerindendir. Dijital danışma ek riskler doğurur. Veri saklama ve kayıt tutma hem etik hem yasaldır. Mahremiyet danışanın güvenini artırır. Etik kodlara ve yasal düzenlemelere hâkim olmak zorunludur.

--- Sayfa 17 ---

Psikolojik danışmanlar danışanın iyiliğini korumak, bilimsel temelli ve etik danışma hizmeti sunmakla yükümlüdürler. Yetkinlik sınırlarında çalışmak, gizliliği korumak, etik dışı davranışlara karşı durmak ve sürekli gelişim mesleki sorumluluğun parçalarıdır.

--- Sayfa 18 ---

Başlıca sorumluluklar: danışanın iyiliğini gözetmek, zarar vermemek, gizliliği korumak, yetkin olduğu alanlarda hizmet vermek.

--- Sayfa 19 ---

Etik kaynak kullanımı, mesleki sınırlar, gerektiğinde yönlendirme, süpervizyon ve mesleki gelişim sorumlulukları.

--- Sayfa 20 ---

PDR’de temel etik ilkeler: yetkinlik, dürüstlük, gizlilik, zarar vermeme, yararlılık, tarafsızlık, bireysel farklılıklara saygı, toplumsal sorumluluk.
Yasal ilkeler: KVKK—kişisel veriler izinsiz paylaşılamaz.

--- Sayfa 21 ---

TCK 279–280: çocuk güvenliği tehdit altında ise gizlilik aşılır.
Etik ilkeler: yetkinlik, zarar vermeme, gizlilik ve mahremiyet.

--- Sayfa 22 ---

Dürüstlük ve tarafsızlık, bireysel farklılıklara saygı, toplumsal ve mesleki sorumluluk.

--- Sayfa 23 ---

Etik ilkelerin genişletilmiş hâli: gizlilik, yetkinlik, dürüstlük, özerklik, zarar vermeme, yararlılık, adalet, profesyonellik. Meslek etiği kodları danışan yararını önceleyen ilkelerden oluşur.

--- Sayfa 24 ---

Örnek vaka: Zorbalık mağduru öğrenci—gizlilik talebi ve zarar görme riski çatışır. Danışman gizlilik sınırlarını açıklar, adımları danışanla planlar, psikolojik etkileri değerlendirir, okulda çözüm süreci başlatır.

--- Sayfa 25 ---

Profesyonel sınırlar ve çoklu ilişkiler: danışanla aynı anda başka bir rol üstlenmek etik değildir; tarafsızlığı ve güvenliği bozar. Danışman çıkar çatışmalarından kaçınmalıdır.

--- Sayfa 26 ---

Etik karar verme sorumluluğu: danışman etik ikilemlerde sistematik modeller kullanarak karar verir, duygusal tepkilerle hareket etmez.

--- Sayfa 27 ---

Vaka örneği: Maddi durumu kötü danışanın, danışmana kurs teklifi sunması. Çoklu ilişki riski oluşur. Danışman teklifi reddetmeli, profesyonel sınırlar içinde alternatif çözümler sunmalıdır.

--- Sayfa 28 ---

Konsültasyon ve süpervizyon: danışmanın uzman görüşü alması ve süpervizyon desteği etik kararların doğruluğunu artırır.

--- Sayfa 29 ---

Kayıt tutma sorumluluğu: profesyonel kalite, gizlilik, güvenli saklama ve hukuki hesap verilebilirlik açısından temel uygulamadır.

--- Sayfa 30 ---

Mesleki ve toplumsal sorumluluk: mesleğin itibarını korumak, etik ihlalde bulunan meslektaşları uyarmak, sosyal adalet, kültürel duyarlılık, bilimsel doğruluk.

--- Sayfa 31 ---

Psikolojik danışma empati ve teknik bilgi kadar etik ve hukuki sorumluluk gerektirir. Danışman, danışanın güvenini sağlayan bir mimar; tehlike anlarında etik bir savunucudur.

--- Sayfa 32 ---

Sunumun kaynakları: APA, ACA etik kodları, Türk PDR Derneği etik kuralları, KVKK, Corey, Yeşilyaprak, Korkut-Owen ve diğer akademik kaynaklar.